Wat is tandsteen?
Tandsteen is verharde tandplak die ontstaat wanneer bacteriën, speeksel en voedselresten te lang op de tanden blijven zitten. In tegenstelling tot gewone tandplak kun je tandsteen niet meer zelf wegpoetsen. Het vormt zich vooral achter de voortanden en bij de kiezen, zowel aan de binnenkant als de buitenkant. Omdat tandsteen ruw aanvoelt, hecht nieuwe tandplak zich sneller vast. Hierdoor ontstaat een vicieuze cirkel die het risico op gaatjes en tandvleesontsteking vergroot.
Waarom tandsteen verwijderen belangrijk is
Tandsteen verwijderen is essentieel voor een gezonde mond. Wanneer je tandsteen laat zitten, kan dit leiden tot ontstoken tandvlees, een slechte adem, terugtrekkend tandvlees en in ernstige gevallen parodontitis. Bovendien is tandsteen een van de grootste veroorzakers van gele of bruine verkleuringen op tanden en kiezen. Het verwijderen van tandsteen is dus niet alleen belangrijk voor je mondgezondheid, maar ook voor een frisse adem en een mooi gebit.
Lees in dit artikel op onze website hoe je tandsteen kunt voorkomen.
Hoe zelf tandsteen verwijderen
Tandsteen kun je op een aantal manieren zelf verwijderen. We zetten ze voor jou op een rijtje: we beginnen met de meest eenvoudige oplossing tot de meest drastische.
De basics: tandenpoetsen
Alles begint met je tanden grondig te poetsen, ook op de plaatsen die moeilijker toegankelijk zijn: tussen je tanden en vlak onder het tandvlees. Doe dat met een tandpasta die actief werkzaam is tegen tandplak, vb. de Elmex Anti-Cariës. Deze bevat fluoride die het glazuur van tanden harder maakt en beschermt tegen tandbederf. Tandenpoetsen is vooral preventief belangrijk.
Een must: flossen
Flossen werkt als de tandsteen nog niet te ver gevorderd is, nog niet te hard is dus. Het helpt om voedselresten en plaque tussen je tanden te verwijderen die anders moeilijk bereikbaar zijn met een tandenborstel. Je kunt dit het beste doen met een waterflosser of met flosdraad.
De beste manier om harde tandsteen zelf te verwijderen: met een tandartshaakje
De beste manier om zelf tandsteen te verwijderen is door gebruik te maken van een tandartshaakje, ook wel schraper genoemd. Met een tandartshaakje kun je zelf ongeveer dezelfde handelingen uitvoeren als dat tandarts ook doet bij het verwijderen van tandsteen. Met een tandartshaakje kun je zelf voorzichtig tandsteen wegschrapen. Schraap altijd vanaf het tandvlees af. We raden je aan om dit 1x in de twee weken te doen, maar zeker niet vaker dan 1x in de week. We raden je altijd aan om een professioneel tandartshaakje te kopen. De beste tandartshaakjes zijn gemaakt van zacht staal.
Wij raden onderstaande set aan:
Tandsteen professioneel laten verwijderen
De veiligste en meest effectieve manier om tandsteen te verwijderen is bij de tandarts of mondhygiënist. Tijdens een gebitsreiniging gebruiken zij speciale instrumenten of een ultrasoon apparaat dat tandsteen los trilt. Daarna worden de tanden gepolijst zodat ze glad en schoon aanvoelen. Vaak is een behandeling pijnloos, al kan het tandvlees wat gevoelig zijn. Hoe vaak je tandsteen moet laten verwijderen, verschilt per persoon. De meeste mensen hebben voldoende aan een of twee keer per jaar.
Waarom heeft de ene persoon meer last van tandsteen dan de ander?
Bij ieder mens ontstaat er tandplak en tandsteen, maar bij de ene persoon ontwikkelt het zich sneller en/of meer dan bij de ander. Hoe komt dat? Zoals in voorgaande alinea’s besproken kan dat komen door de persoonlijke verzorging, voeding en levensstijl. Maar dat verklaart nog niet alle verschillen! Er is namelijk ook een biologische / erfelijke oorzaak aan te wijzen. We bespraken eerder al dat tandplak en speeksel een belangrijke oorzaak van tandsteen zijn. Iedereen heeft speeksel, maar de samenstelling ervan verschilt per persoon. Mensen met een bepaalde samenstelling (waaronder calcium, fosfaat en de ph-waarde) hebben meer last van tandsteen dan anderen. De samenstelling is grotendeels erfelijk bepaalt. Hier kun je dus niet zoveel aan doen.
Tandsteen en je algemene gezondheid
Wist je dat tandsteen en tandvleesproblemen ook effect kunnen hebben op je algemene gezondheid? Onderzoek toont aan dat onbehandeld tandsteen en tandvleesontsteking in verband kunnen staan met hart- en vaatziekten en diabetes. Regelmatig tandsteen laten verwijderen is dus niet alleen goed voor je gebit, maar ook voor je algehele gezondheid.
Slotopmerkingen
De tips in dit artikel helpen je bij het schoonmaken van tandsteen en er voor te zorgen dat het tandsteen minder snel terugkomt. Je kunt dus veel doen om je tanden vrij van het harde laagje te houden. Goed poetsen, regelmatig flossen, af en toe zelf het harde laagje weghalen met een schraper en minimaal 1x per jaar naar de tandarts zijn onze belangrijkste tips. We sluiten dit artikel af met enkele waarschuwingen huis-, tuin- en keukenmiddeltjes. Op veel websites tref je tips aan om tandsteen te verwijderen met azijn, kokosolie of baking soda. Dit klinkt aantrekkelijk, want het zijn natuurlijke middeltjes. Niets is echter minder waar. Er is geen tot dubieus bewijs dat dit soort middeltjes bijdragen aan een gezonde mond. Sterker nog, middeltjes als baking soda kunnen er voor zorgen dat je tandglazuur sneller wegslijt. Je bereikt dan precies het tegenovergestelde effect. Wij raden het af om dit soort huis- tuin- en keukenmiddeltjes te gebruiken.
Ik gebruik hiervoor een tandartshaakje, gaat perfect om het zelf te verwijderen
Goed artikel
Ik merk naarmate ik ouder word ik veel meer last van tandsteen heb gekregen. Is ouderdom ook een mogelijke oorzaak of verergerende factor?
Ik ben blij met dit artikel. Tandsteen schoon laten maken bij de tandarts is altijd zo pijnlijk en onprettige gebeurtenis.
Als je het bij de tandarts laat weghalen en je vindt dit pijnlijk dan een aanvullende tip: Als je gevoelige tandhalzen hebt kun je dit het beste aan de tandarts aangeven. Hij zal dan niet zo snel naar een ultrasoon tandsteen apparaat grijpen maar het tandsteen handmatig reinigen.